
Bruce Springsteen en de E-Street band zijn in een begrip in muziekland. Springsteen treedt meestal samen op met de E-Street band. Zij zijn een groep muzikanten die je volgens mij gerust een stel doorgewinterde ‘oude rotten’ mag noemen. Dit gezelschap vertrouwt zo in hun samenspel, dat zij van tijd tot tijd onvoorbereid een stuk op het podium te brengen. Tijdens een concert in 2013 speelden zij zonder repetities “You Never Can Tell” beet. Vandaag misschien beter bekend van de “Jack Rabbit Slim’s Twist Contest” uit de film Pulp Fiction.
Deze vakmensen onvoorbereid een performance neer zien zetten, geeft ons een unieke inkijk in hoe zij hun taken organiseren. Toen ik dit optreden op Youtube zag, viel mij regierol van Springsteen op. Met behulp van dit voorbeeld oefende ik een paar keer met teams die graag beter willen leren presteren in multidisciplinair verband.
Die oefening staat hieronder uitgewerkt. Steeds werkten we volgens de volgende stappen:
1. Video vooraf zelfstandig bekijken en observaties noteren:
a. Op welk tijdstip zie je Springsteen regie nemen?
b. Wat zie je hem doen?
c. Wat is volgens jou het effect?
2. Uitkomsten delen en bespreken:
a. Welke observaties deed jij?
b. Herken je dat gedrag ook in je eigen werk bij jezelf of anderen?
3. Welke lessen wil je mee nemen en hoe breng je die dadelijk in de praktijk?
In de tabel hieronder staat mijn ‘docentenhandleiding’ van de observaties weergegeven. Daarna staan de belangrijkste lessen samengevat. Als je liever eerst je eigen observaties doet, dan kun je het beste hier even stoppen en eerst de video bekijken.
Hier kun je de opname vinden: Video van optreden via Youtube
Observaties
0:18-0:32
Springsteen bereidt zichzelf voor. Hij zoekt de akkoorden en probeert de verschillende toonhoogtes.
De regisseur zorgt dat zelf geroutineerd en zonder te veel moeite zijn eigen taak kan uitvoeren zodat hij volle aandacht aan het team kan geven.
0:34-1:29
Springsteen vraagt feedback aan de gitarist. Hij kijkt de gitarist aan, “Feelsgood”, “Maybe I’m a littleoverambitious”. Meldt expliciet wanneer hij klaar is. “I got it”
De regisseur check bij teamleden of zijn insteek gaat werken, zijn eigen taak gaat lukken en of zijn aanpak leidt tot een goed resultaat.
1:30-1:54
Springsteen maakt duidelijk dat hij de blaassectie wil gebruiken en geeft deze mensen tijd en hulp om zich voor te bereiden. “Got that horns?” en begint de tonen te zingen.
De regisseur maakt het resultaat wat hij zoekt duidelijk en laat de teamleden onderzoeken/proberen of ze dat resultaat kunnen leveren. Daar maakt hij voldoende tijd voor.
1:55-1:57
Springsteen checkt bij de blaassectie of het gaat lukken. “Can you do it?”
Door expliciet te maken dat de blaassectie kan leveren, committeert de regisseur het team en maakt hij een overstap naar de volgende fase.
2:00-2:05
Springsteen moedigt het team aan. “Tryit boys”.
De regisseur spreekt vertrouwen uit naar het team en laat zien dat hij gelooft dat het resultaat kan worden geleverd.
2:13-2:38
Met de hele band gaat het oefenen even door. Daarbij betrekt Springsteen het publiek. “You help me”
Het team bouwt routine op waardoor de kans op een kwalitatief resultaat groter wordt. De regisseur betrekt de klant bij de voorbereiding. Creëert daarmeeenthousiasme bij de klant en maakt die mede verantwoordelijk voor het resultaat.
2:39-2:47
Springsteen signaleert naar de drummer dat hij gaat starten. Telt af.
Bereidt het team tijdig voor dat de productie begint. De teamleden zijn op dat moment nog in staat om meer tijd te vragen of een probleem op te lossen door terug te roepen dat de start nog even moet wachten. Als iedereen klaar is, dan start de regisseur de productie.
4:06-7:07
Na de eerste coupletten gaan verschillende bandleden solo’s spelen. Stringsteen geeft de bandleden een voor een de beurt.
Door een simpele spelverdeling gaan overgangen soepel en is de timing van alle teamleden perfect. Hij laat zo alle teamleden persoonlijk excelleren.
7:07-7:09
Springsteen roept de naam van de blaassectie. “E-Street band Horns”
De regisseur geeft zelf erkenning en roept de klant op waardering te geven.
7:35-7:38 en 7:55-7:59
Springsteen roept hoe vaak de band het refrein nog gaat spelen voordat ze het nummer afsluiten
Maakt duidelijk wanneer de opdracht kan worden afgerond.
8:28-8:35
Non-verbaal met een grote haal van zijn gitaar laat Springsteen aan zijn band zien op welke manier ze de slotakkoorden gaan spelen.
Maakt duidelijk dat het werk afgerond is.
8:38:8:41
Noemt de naam van de band. “Let’s hear it for the E-Street Horns”
Spreekt zelf waardering uit voor de band en vraagt de klant dat ook te doen.
Pas na een paar keer dit materiaal te hebben gebruikt, wees een deelnemer ons op het volgende.Rond 1:47 zie je de blaassectie oefenen. De aandacht van de muzikanten lijkt geconcentreerd op hun eigen geluid en bediening van hun instrument. Rond 3:12 zie je de pianist spelen. Die heeft op dat moment zijn ogen op de regisseur en speelt piano op routine. Onze conclusie was dat de band hier laat zien hoe zij hun aandacht verdelen. Als je aan het oefenen bent, dan gaat even de aandacht naar je instrument en je eigen handelingen. Zodra je met wat routine je taak kunt verrichten, dan ga je een deel van je aandacht besteden aan het samenspel (ogen op de regisseur). Door voldoende tijd voor oefenen te geven en door te checken of iemand klaar is: “Can you do it?” wisselt de band tussen deze twee vormen van aandacht.
Tot zover mijn observaties. Wat zijn dan lessen die we hieruit kunnen trekken om succesvoller te werken in multidisciplinair verband? Dit leverde in iedere training een levendig gesprek op.
De lessen
– Zorg als regisseur dat je zelf meedoet, maar met zodanige routine en taken met beperkte inspanning dat het grootste deel van je aandacht naar het team kan gaan.
– Vraag als regisseur expliciet feedback. Mogelijk geven je teamleden dat niet vanzelf als je die rol vervult.
– Teamleden kunnen beter samenwerken als zij hun taak met enige routine kunnen uitvoeren. Zorg dat je hiervoor voldoende tijd en ruimte geeft en geef hulp waar nodig.
– Geeft teamleden speelruimte om de juiste oefentijd te krijgen. Check of mensen al klaar zijn om samen te gaan presteren.
– Zorg voor een heldere taakverdeling en coördineer actief en expliciet de uitvoering, zeker als de timing van groot belang is.
– Maak tijdig duidelijk wanneer de prestatie afgerond is.
– Spreekt waardering uit en vraag de klant dat ook te doen. Soms heeft de klant de neiging de regisseur te waarderen en niet zozeer het team. Mogelijk omdat de klant voelt dat waardering geven voor het team een taak is van de regisseur. Het is dan aan de regisseur om duidelijk te maken dat waardering uitspreken zowel door de klant als de regisseur dient te gebeuren.
(Enkele vakgenoten vroegen al of ze dit mochten gebruiken. Zeker! Maar graag wel met een bronvermelding. Bijvoorbeeld als voetnoot: “bron: Daïm Willemse, via strategischhrbusinesspartner.nl”)